Jak bardzo może być źle wie tylko ten, kto choć raz w życiu miał porządnego kaca. Są tacy, których skutecznie zniechęcił do picia w dużych ilościach, ale większość po dojściu do siebie, szybko zapomina o nieprzyjemnych skutkach upojenia alkoholowego. Do następnego razu, gdy znów po udanym i mocno zakrapianym spotkaniu, boli ich głowa, pojawiają się mdłości, rozdrażnienie, dreszcze i suchość w ustach. A to tylko niektóre z częstych objawów, określanych krótkim słowem: kac. Zanim jednak poznasz warte wypróbownia sposoby na kaca, sprawdź, czym on jest i skąd tak naprawdę się bierze. W przypadku każdego pijącego, alkohol może zadziałać inaczej. Twoje samopoczucie po wypiciu większej jego ilości może być zupełnie różne od tego, jak czują się twoi koledzy przy stoliku. I nie tylko ilość jest ważna. Istotne jest też to ile ważysz, w jakim jesteś wieku, jakiej płci oraz czy pijesz na pełny żołądek, czy może na głodno. Niezależnie od tego, od pierwszego łyku w twoim ciele zachodzą pewne zmiany i warto byś poznał kilka związanych z tym szczegółów. Po wypiciu, Twój organizm przystępuje do rozkładu etanolu, zużywając dość dużo energii, przez co w Twojej krwi spada poziom glukozy. Gdy krew z alkoholem trafia do nerek, te odfiltrowują go, zużywając przy tym spore ilości wody. I to właśnie jest główną przyczyną odwodnienia, do którego może dojść w wyniku upojenia alkoholowego. Teraz przynajmniej wiesz, czemu po imprezie zwykle masz tak sucho w też zrobić się głodny, ponieważ Twój organizm właśnie zużywa kolejne zapasy energii. Robi to po to, by poradzić sobie z rozkładem dużych ilości alkoholu, które w niego wlewasz. Ból głowy, nudności, a nawet wymioty to objawy, które również mogą być Ci znane. Są efektem działania niebezpiecznego dla organizmu aldehydu octowego – produktu utlenienia alkoholu. Choć proces ten zachodzi w wątrobie, to nie tylko ona jest narażona na jego szkodliwe działanie. Drugim organem jest mózg, w którym przy dużych i często przyjmowanych dawkach alkoholu, może dojść do nieodwracalnych zmian. W tym momencie powinieneś już wiedzieć, że kac to nic innego, jak rozległe objawy zatrucia twojego organizmu aldehydem wiadomość jest taka, że nie musisz zupełnie rezygnować z alkoholu (choć picie go z umiarem jest jak najbardziej wskazane), ani tak bardzo jak do tej pory cierpieć. Oto kilka sposobów, których działanie możesz wypróbować już przy najbliższej okazji. Sposoby na kaca Ze względu na różne reakcje organizmu i mnogość przyczyn, które stoją za nieprzyjemnymi objawami, tak naprawdę trudno o jeden uniwersalny sposób na kaca. Nie znaczy to, że nie masz żadnego wpływu na to, jak będziesz się czuć dzień po. Oto, co możesz zrobić: Zanim zaczniesz pić Jeśli danego dnia zamierzasz wypić nieco więcej, odpowiednio przygotuj do tego swój lekko tłusty posiłek i dbaj o solidne nawodnienie. Jak wiesz, do rozkładu alkoholu potrzebne są większe niż zwykle ilości wody. W trakcie Jak już wiesz, dużo zależy od kilku istotnych czynników, w tym wagi ciała. Warto jednak byś pamiętał o kilku ważnych zasadach w trakcie picia: rób przerwy między jedną dawką alkoholu, a drugą, dając sobie czas na metabolizm, nie mieszaj alkoholi, również tych gazowanych i niegazowanych, między drinkami pij niegazowaną wodę, jeśli to możliwe, nie pal papierosów, gdy pijesz alkohol, by dodatkowo nie obciążać wątroby, zwracaj uwagę na rodzaj alkoholu: kolorowe drinki – to spore obciążenie dla wątroby, która musi uporać się nie tylko z alkoholem, ale też z barwnikami, a gdy mieszanka zawiera gazowane napoje, dodatkowo obciążony zostaje Twój układ trawienny i przemiana materii, ciemne trunki o wyrazistym smaku i aromacie to zapowiedź większego kaca, dlatego jeśli pijesz, to tylko w małych ilościach, czysty i o przezroczystej barwie – po tym alkoholu kac jest najmniejszy, co nie znaczy, że możesz odpuścić sobie kontrolę ilości. Gdy kac stał się faktem Gdybyś jednak odpuścił sobie działania przed i w trakcie, możesz się ratować również po, gdy objawy kaca coraz bardziej dają o sobie znać. Skuteczne sposoby na kaca to takie, które potrafią bardzo szybko doprowadzić Twój organizm do stanu równowagi i uwolnić od skutków zatrucia wszystkim dobrze nawadniaj się z pomocą wody mineralnej, soku pomidorowego oraz soku z ogórków lub kiszonej kapusty. Z leków przeciwbólowych, dobrym wyborem będzie ibuprofen, ponieważ paracetamol w połączeniu z alkoholem zaszkodzi Twojej wątrobie. Zanim położysz się spać, idź na spacer by się poruszać i dotlenić, co pomoże Ci złagodzić ból głowy i mdłości. Po powrocie weź prysznic połączony z lekkim masażem skóry, która też bierze udział w wydalaniu alkoholu. Możesz też wesprzeć wątrobę i resztę organizmu, przyjmując dożylnie kroplówkę na kaca. Ta odpowiednio dobrana kompozycja składników, wzmocni usuwanie amoniaku z organizmu i przyspieszy wątrobowe i mózgowe procesy odtruwania. Oto jak działa w praktyce. Relacja uczestnika kroplówki na kaca – czyli, jak to robią w Ameryce Wypróbowałem usługę, która obiecuje pozbyć się kaca kroplówką witaminową. Czy okazała się skuteczna i od tamtej pory jestem w pełni przekonany, że warto stosować kroplówki witaminowe, w tym takie, które pomagają uwolnić się od kaca? Oto, jak wyglądała moja przygoda krok po kroku. Klub Kaca – Standard na Manhattanie Teraz, jeśli mieszkasz na Manhattanie i masz kilka dodatkowych setek dolarów do wydania, te poranki mogą być przeszłością. Klub kaca, jedna z usług walki z kacem, pozwala zamówić pielęgniarkę na żądanie. Pojawia się u Ciebie w ciągu 45 minut i podaje koktajl medyczny, składający się z płynów i witamin, które według firmy usuwają kaca i dostarczają energii. Oferta kosztuje od 175 do 249 USD. Skierowana jest do osób, które chcą poimprezować przez całą noc i nadal funkcjonować w pracy następnego dnia. Jestem Nowojorczykiem i zdecydowałem, że muszę spróbować samodzielnie. Noc przed Wszyscy przez to przechodziliśmy: wychodzisz trochę za burtę poprzedniej nocy i budzisz się z suchością w ustach, bolącym ciałem, rozsadzającym bólem głowy, a może trochę wymiotami. To jest do bani. Oczywiście, aby w pełni doświadczyć tego, co oferuje Klub Kaca, trzeba się upić. Osobiście jednak tego nie względu na chęć przeprowadzenia eksperymentu i na rzetelność dziennikarstwa, opracowałem plan, aby przywołać ból głowy wywołany alkoholem. Szukałem w Internecie „jak uniknąć kaca” i postąpiłem odwrotnie, niż podają wszystkie instrukcje. Zjedz pełny posiłek? Nie, tylko jedna mała porcja frytek przed piciem. Pij dużo wody? Nie, nie, dziękuję. Unikaj słodkich napojów? Ha! W to mi graj! Dużo słodkich napojów! Moja bardzo naukowa procedura polegała na tym, by osiągnąć maksymalnego kaca. W tym celu zakupiłem sześciopak alkoholowej lemoniady Mike’a, a każdą nową butelkę przerywałem strzałem mdląco słodkiej, ognistej whisky cynamonowej, podczas gdy cały czas oglądałem serial na Netflix, leżąc na mojej nie była moja ulubiona mieszanka napojów, ale udało mi się. Gdy przestawałem myśleć o moich kredytach i przyglądałem się mojemu odbiciu w lustrze z rozmazanymi oczami, wiedziałem, że wykonałem swoją pracę. Poszedłem do łóżka i marzyłem o ścigających mnie olbrzymich żurawiach. Dzień później Obudziłem się z bólem głowy i telefonem od Isy, certyfikowanej pielęgniarki z klubu kaca, która przyjechała wziąć się za moje leczenie, mówiąc, że jest blisko mojego mieszkania. Ubrałem się trochę i pokuśtykałem na dół, a moje ciało bolało od alkoholu i glukozy. Isa, która była urocza i bardzo miła, weszła do mojego salonu i rozpakowała duży plecak pełen sprzętu medycznego, który rozłożyła na moim stoliku do kawy. Wszystko wydawało się bardzo oficjalne i czułem, że jestem w dobrych na kanapie, Zanim zaczęła serwować „Super pakiet”, który kosztuje 219 USD, zadała mi szereg pytań zdrowotnych. Pakiet, który jest leczeniem klubowym na średnim poziomie, składa się z: jednego worka z solą fizjologiczną oraz elektrolitami i witaminami, zastrzyków B-12 i B-kompleks, które mają wzmocnić układ odpornościowy i pomóc w odzyskaniu energii. Dano mi również możliwość skorzystania z zastrzyku środków przeciwbólowych lub leków przeciw nudnościom. Ponieważ nie czułem, że mam zamiar zwymiotować, a głowa mi pulsowała, zdecydowałem się na środki przeciwbólowe. Czego dowiedziałem się przy okazji? Kiedy usiadłem na kanapie i patrzyłem, jak z kroplówki powoli kapie płyn leczniczy do mojego krwiobiegu, zapytałem Isę o to, jak to jest zarabiać na leczeniu tych, co przedawkowali poprzedniej nocy. Powiedziała, że jest to dla niej zajęcie dodatkowe, gdyż na co dzień pracuje jako pielęgniarka w w Klubie kaca trwają około siedmiu godzin i zwykle leczy dwóch lub trzech pacjentów na zmianę. Powiedziała, że jej głównymi klientami są bankierzy i finansiści, a także ostro imprezujące dzieci bogatych rodziców. Gdy rozmawialiśmy, a ja siedziałem podłączony do kroplówki, poczułem, że ból głowy ustępuje. Moje ciało też zaczęło się czuć normalnie. Procedura wydawała się działać. Efekty Wszystko zajęło około godziny. Kiedy pożegnałem się z Isą i ruszyłem do pracy, zdecydowanie poczułem, jak zaczyna działać mikstura kroplówki z witaminami. Choć nie miałem ochoty w najbliższym czasie przebiec maratonu (a kiedy w ogóle mam ochotę na maraton?), to czułem się tak, jakbym wcześnie położył się spać, nie wypijając więcej niż jedno piwo, a wypiłem przecież bardzo dużo. Czy to znaczy, że warto stosować kroplówki witaminowe? Z pewnością tak, ale musisz się liczyć też z tym, że mogą pojawić się pewne skutki zatrucia alkoholowego. Tak jak to było w moim przypadku. W ciągu dnia, w miarę upływu czasu zacząłem odczuwać mdłości i pojawiła się zgaga. Czułem też od czasu do czasu uderzenia ciepła. Po południu zacząłem mieć rozstrój żołądka. Naukowcy wciąż próbują dowiedzieć się, co kryje się za kacem i co dokładnie go powoduje. Badania wykazały, że nasze ciała muszą przetwarzać alkohol, zanim kac naprawdę zniknie. Część tego zaczyna się od razu, ale produkty uboczne związane z kacem, które powstają podczas rozkładania alkoholu, pojawiają się dopiero po około 10 godzinach od zaprzestania picia i mogą trwać dość długo. Tak więc podczas nawadniania się (picie wody lub kroplówki dożylnej z witaminami) można pomóc zmniejszyć ból związany z odwodnieniem, które zwykle towarzyszy kacowi, osłabiając skutki samego kaca. Jednak na powrót do całkowitej równowagi w organizmie, zachwianej przez zatrucie alkoholowe, zwykle będziesz musiał jeszcze trochę poczekać. Objawy kaca. Jak leczyć kaca? Sprawdzone sposoby na kaca Kac to zespół nieprzyjemnych dolegliwości, które pojawiają się kilka godzin po spożyciu nadmiernych ilości alkoholu. Objawy kaca, takie jak ból głowy, światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki, suchość w ustach czy bóle brzucha to efekt zatrucia organizmu alkoholem i przestawiania całego metabolizmu na proces odtruwania. Dowiedz się co możesz zrobić przed imprezą, w jej trakcie oraz po spożyciu alkoholu, by złagodzić jego negatywny wpływ na samopoczucie. Złe samopoczucie po spożyciu nadmiernych ilości alkoholu to w dużej mierze efekt działania alkoholu na przysadkę mózgową. Jedną z funkcji przysadki jest bowiem wydzielanie wazopresyny, hormonu odpowiedzialnego za przeciwdziałanie odwodnieniu organizmu. Alkohol ogranicza wydzielanie tego hormonu, a jego niedobór ma bezpośredni wpływ na upośledzenie wchłaniania wody przez organizm. W wyniku tego nie ma równowagi między płynami wchłanianymi a wydalanymi z organizmu. Dochodzi wówczas do odwodnienia, czego pierwszym objawem jest uczucie suchości w ustach. I to odwodnienie organizmu oraz obecność i nadmiar w organizmie aldehydu octowego, który jest produktem rozkładu etanolu, odpowiadają za pozostałe objawy kaca. >> Preparaty na kaca. Sprawdź w aptece internetowej Skąd się bierze kac? Mechanizm powstawania kaca, wraz z całym wachlarzem jego objawów, to wciąż temat licznych dyskusji naukowych. Jest oczywistym, że spożywany wraz z napojami wyskokowymi alkohol etylowy bardzo szybko się wchłania – nie wszyscy zdają sobie sprawę, że proces ten rozpoczyna się już w jamie ustnej, a po 15 minutach od wypicia piwa czy drinka wchłonięciu ulega aż połowa spożytej dawki. Bardziej skomplikowane i rozciągnięte w czasie jest natomiast wydalanie alkoholu etylowego z organizmu. Wraz z moczem, potem czy oddechem człowiek pozbywa się zaledwie kilku procent przyjętej dawki. Co dzieje się z całą resztą? Organizm musi ją zmetabolizować (strawić), za co odpowiedzialne są głównie hepatocyty wątroby. W trakcie procesu przetwarzania alkoholu etylowego przez enzymy wątrobowe powstają substancje, które są jeszcze bardziej toksyczne dla organizmu (nawet 30-krotnie!) niż sam alkohol. To przede wszystkim aldehyd octowy i kwas octowy, odpowiedzialne za wiele objawów towarzyszących zatruciu. Alkohol etylowy ma dodatkowo działanie silnie odwadniające organizm (więcej wody wydalane jest wraz z moczem), a silnie odwodnionym organem staje się również mózg (który lubi wodę, gdyż składa się z niej aż w 82 proc). Nic dziwnego, że próbuje się bronić wysyłając ciału silne sygnały alarmowe. O wpływ na samopoczucie po spożyciu naukowcy podejrzewają też niewielkie dawki innych alkoholi, które w śladowych ilościach mogą występować chociażby w piwie, winie czy whisky – mowa o alkoholu metylowym (metanolu), acetonie czy taninach. Pod tym względem bezpieczniejsza jest czysta wódka (alkohol rektyfikowany). Litorsal Alko-Detoxjest preparatem przeznaczonym dla osób dorosłych, do stosowania po spożyciu alkoholu. Alkohol i jego metabolity usuwają z organizmu duże ilości witamin, minerałów doprowadzając do takich objawów jak: pragnienie, uczucie osłabienia, rozkojarzenia czy nadmiernej ciepłoty ciała. ZAMÓW JUŻ DZIŚ Objawy kaca Jeśli ktoś musi szukać tej informacji to znak, że z pewnością ominęła go w życiu „przyjemność” syndromu dnia poprzedniego. Kto przeżył, ten na pewno na długo zapamięta towarzyszące kacowi objawy. Najbardziej charakterystycznym symptomem (rano, po przebudzeniu) jest: silny ból głowy, nadwrażliwość na hałas. Pozostałe objawy kaca to: światłowstręt, suchość w ustach, silne pragnienie, bóle brzucha, biegunka i nudności, dreszcze, nadmierna potliwość, poczucie rozbicia, problemy ze snem, apatia, zaburzenia funkcji motorycznych, objawiające się przede najczęściej drżeniem rąk i utratą równowagi. Czy można uniknąć kaca? Oczywiście – zachowując abstynencję. To obecnie jedyna w stu procentach skuteczna metoda, gdyż wciąż nie odkryto jeszcze substancji, która neutralizowałaby toksyczne działanie związków wydzielanych przez metabolizującą alkohol wątrobę. Jeśli ktoś natomiast chce pić i to całkiem sporo, musi liczyć się ze słabszą kondycją następnego dnia. Są jednak oczywiście sposoby, by możliwie zminimalizować objawy kaca, czyli uniknąć ciężkiego zatrucia alkoholem etylowym. Sposoby na kaca przed imprezą najważniejsza jest kondycja – osoby zdrowe i wypoczęte są mniej podatne na działanie alkoholu, warto uzbroić organizm w duże ilości obronnej witaminy C – można zjeść kapuśniak lub zupę ogórkową, ewentualnie zażyć witaminowy suplement diety, wchłanianie alkoholu można nieco opóźnić pijąc „na pełny żołądek” – dobrze, by znalazły się w nim zdrowe, ale tłuste dania, np. domowy rosół lub łosoś z grilla, alkohol i nikotyna to mieszanka wybuchowa – zdecydowanie łatwiej znieść skutki samego picia, gdyż papierosy potęgują zatrucie organizmu szkodliwymi substancjami, z którymi trudniej walczyć wątrobie. Sposoby na kaca w trakcie picia nie warto mieszać wódki z winem, drinkami i innymi alkoholami. Każdy doświadczony imprezowicz wie, że najbezpieczniej jest pić jeden rodzaj napoju alkoholowego przez cały wieczór, nie można zapominać o nawadnianiu organizmu – obok kufla z piwem czy butelki wina powinna stać karafka ze zwykłą wodą, z której korzystać należy regularnie przez cały wieczór. Poza wodą, można pić też np. soki owocowe, byle nie napoje gazowane – źle działają na żołądek, a dodatkowo bąbelki dwutlenku węgla przyspieszają wchłanianie alkoholu, picie przez słomkę sprawia, że alkohol dłużej trzymany jest w ustach, a już na tym etapie zaczyna się wchłanianie. Picie przez słonkę powoduje szybsze „uderzanie alkoholu do głowy”, przerwy pomiędzy szotami czy drinkami powinny wynosić 20-30 minut – pomoże to organizmowi wchłaniać alkohol w optymalnym tempie, warto przegryzać coś w trakcie wieczoru, picie na pusty żołądek jest bardzo ryzykowne, zaduch i dym papierosowy nie są sojusznikami w walce o łatwiejszy poranek – warto często wychodzić na świeże powietrze, a na czas snu uchylić okno, na zakończenie wieczoru, przed zaśnięciem, obowiązkowe jest wypicie ok. pół litra niegazowanej wody. Można też zażyć aspirynę. Sposoby na kaca po imprezie jeśli poranek przywita przykrymi objawami, warto mieć pod ręką butelkę z niegazowaną, wysoko zmineralizowaną wodą oraz napojem izotonicznym – koniecznie trzeba przywrócić organizmowi właściwe nawodnienie oraz uzupełnić minerały, pośród anty-kacowych płynów wymienia się także mocną herbatę z cukrem i cytryną, kefir lub maślankę, yerba-mate, sok z kiszonych ogórków, zieloną herbatę z miodem; wielu osobom na przykre dolegliwości pomaga szklanka soku pomidorowego – być może chodzi o pozytywny wpływ potasu na układ nerwowy. Podobne działanie wykazuje sok bananowy. zamiast dogorywać w pościeli, trzeba zmusić się do wstania i wziąć chłodny prysznic – pobudzenie krążenia to dobry sposób, by organizm zaczął lepiej funkcjonować. idealną metodą na szybsze wypocenie resztek alkoholu jest wysyłek fizyczny lub (jeśli to niemożliwe) wypicie wody ze szczyptą chili lub imbiru (ten drugi dodatkowo ma działanie przeciwwymiotne). jeśli nie pojawił się jadłowstręt, warto zjeść coś pożywnego – np. jajecznicę lub miseczkę rosołu z makaronem. krótki spacer pomoże dotlenić organizm, to teraz bardzo cenne. Klin klinem? Leczenie się tym samym, co spowodowało zatrucie, to znana od wieków metoda walki z kacem. Co prawda większość imprezowiczów o poranku odczuwa bardzo silną awersję do zapachu i smaku alkoholu, niektórzy jednak decydują się na kilka łyków ulubionego trunku argumentując to „wyższą koniecznością”. Sposób rzeczywiście jest skuteczny, ale tylko na chwilę – cofa delikwenta do etapu upojenia alkoholowego nie lecząc, a jedynie odraczając objawy związane z zatruciem alkoholowym (aldehyd octowy w wątrobie wyprodukuje się równie skutecznie po klinie). Alkohol + energetyki = silny kac Choć nietrudno znaleźć fanów mieszania wódki z napojami energetycznymi, naukowcy nie mają wątpliwości, że to kiepski pomysł. Kac po takiej mieszance będzie silniejszy, niż po samym alkoholu. Powodem jest zawarta w „energetykach” kofeina, która dodatkowo odwadnia organizm. Co gorsza, połączenie to może skutkować przedawkowaniem alkoholu – bez pobudzających energetyków upojony procentami organizm w pewnym momencie staje się senny, zmęczony i rezygnuje z dalszego imprezowania. Przyjmowanie dużych dawek kofeiny zaburza ten naturalny mechanizm obronny organizmu i pozwala na picie więcej i więcej, co może doprowadzić nawet do przyjęcia śmiertelnej dawki alkoholu etylowego. Nie bez znaczenia jest też negatywny wpływ energetyków na serce – u wielu osób pojawiają się palpitacje, a jeśli mieszane drinki wypije osoba chora na arytmię lub inne schorzenia kardiologiczne (czasem chorzy nie są świadomi swojej przypadłości), impreza może zakończyć się tragicznie. Skąd się bierze kac? „Cierp ciało coś chciało”. To powiedzenie doskonale oddaje konsekwencje nadmiernego spożycia alkoholu. Ból głowy, nudności, zmęczenie, trudności w koncentracji i zaburzenia pamięci, uczucie stałej suchości w ustach, niepokój czy drażliwość to powszechne objawy tzw. syndromu dnia wczorajszego, czyli kaca. Skąd właściwie on się bierze? Kac pojawia się po około 10 godzinach od zaprzestania picia. Najczęściej występuje w sytuacjach, gdy ilość przyjętego alkoholu przekroczyła 0,8 promila. Zależy od płci, wagi i czynników genetycznych. Najczęściej trwa przez kilka godzin, ale długość jego trwania może przekraczać nawet 24 godziny. Liczne objawy somatyczne, poznawcze i emocjonalne wpływają na funkcjonowanie następnego dnia, bywa że wpływają na występowanie wypadków komunikacyjnych, nieobecność w pracy bądź niską efektywność. Niemniej mechanizm powstawania kaca nie jest do końca przebadany. Kac a metabolizm alkoholu Tylko niewielka część przyjętego alkoholu jest wydalana z organizmu przez oddychanie i mocz. Większość zostaje poddana metabolizmowi w wątrobie. Na jednym z etapów w jego wyniku powstaje aldehyd octowy, który jest silnie toksyczny, a zablokowanie enzymu pozwalającego na jego eliminację z organizmu znacząco zwiększa objawy kaca. Zwłaszcza dotyczy to takich objawów, jak zaczerwienienie twarzy, szyi czy ramion, nudności, ból głowy i przyspieszenie akcji serca. Ponadto octan przechodzi barierę krew-mózg i powoduje wzrost adenozyny, co może być przyczyną obniżonej koordynacji psychoruchowej. Znalezienie się octanu w mózgu odgrywa istotną rolę w obniżeniu apetytu, co także ma miejsce po nadużyciu alkoholu. Alkohol poprzez swoje działanie wpływa na układ odpornościowy i może wywoływać stany zapalne. Dzieje się to poprzez stymulację sieci cytokin biorących udział w odpowiedzi odpornościowej. Wzbudzenie aktywności cytokin powoduje nudności, wymioty, ból głowy, uczucie oszołomienie, drżenie, a nawet objawy depresyjne, takie jak wahania nastroju i obniżenie sprawności intelektualnej. Badania nad reakcją układu immunologicznego na alkohol doprowadziły do niebezpośrednich wniosków, że leki takie jak ibuprofen czy niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą pomagać w obniżaniu skutków kaca. Etanol uszkadza mitochondrialne DNA. W sposób oczywisty alkohol niszczy mitochondria w wątrobie. Funkcjonowanie mitochondriów nie wymaga znacznych nakładów energetycznych, dlatego stanowią istotne komórki w mózgu. Nawet małe zmiany w mitochondriach powodują znaczące zmiany w takich częściach mózgu jak móżdżek, kora przedczołowa i hipokamp. Rozwój technik obrazowania mózgu daje możliwość dalszego badania wpływu etanolu na funkcjonowanie tego organu. Źródło: Palmer E., Tyacke R., Sastre M., Lingford-Hughes A., Nutt D., Ward R., Alcohol hangover: underlying biochemical and neurochemical mechanisms, Alcohol Alcohol. 2019 May 1; 54 (3): 196-203. Skąd się bierze uczucie bycia pijanym? Czyli JAK ALKOHOL WPŁYWA na nasz organizm Nadmierne picie alkoholu ma negatywny wpływ na nasze zdrowie. Skąd się bierze uczucie bycia pijanym? Co powoduje kaca? Od czego zależy stężenie alkoholu we krwi? Czy jest bezpieczna dla organizmy dawka alkoholu? Jak twój organizm przetwarza alkohol? Wchłanianie alkoholu rozpoczyna się już w jamie ustnej, skąd następnie trunek trafia do żołądka. Również stąd jest on wchłaniany do krwioobiegu. Jeśli pijesz na pusty żołądek, alkohol prawdopodobnie szybko dostanie się do jelita cienkiego. Jelito cienkie ma znacznie większą powierzchnię wchłaniania, co oznacza, że alkohol jeszcze szybciej dostanie się do krwi. Natomiast jeśli już zjadłeś, żołądek skoncentruje się na trawieniu posiłku. Dlatego alkohol wolniej przedostanie się do jelita, a ty poczujesz skutki jego działania po dłuższym czasie. Po dostaniu się do krwiobiegu alkohol trafia do wątroby. Ta jest odpowiedzialna za rozkład większości spożywanego trunku, czyli jego metabolizm. Przebiega to w dwuetapowym procesie: enzym zwany dehydrogenazą alkoholową rozkłada alkohol na związek chemiczny zwany aldehydem octowym, kolejny enzym wątrobowy zwany dehydrogenazą acetaldehydową rozkłada alkohol na kwas octowy. Komórki twojego organizmu rozkładają kwas octowy dalej na dwutlenek węgla i wodę. Związki te można łatwo usunąć z organizmu poprzez procesy, takie jak oddawanie moczu i oddychanie. Warto wiedzieć, że aldehyd octowy jest dla naszego organizmu bardziej toksyczny niż sam etanol (alkohol). Co oznacza “bycie wstawionym”? Skąd dokładnie bierze się uczucie bycia pijanym? Twoja wątroba może metabolizować tylko określoną ilość alkoholu na raz. Oznacza to, że alkohol może przenikać przez krew również do innych narządów, takich jak mózg. Alkohol ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Oznacza to, że działa spowalniająco na mózg. Może to prowadzić do pogorszenia koordynacji i ogólnego spowolnienia. Alkohol może również stymulować uwalnianie neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina. Te neuroprzekaźniki kojarzą się z przyjemnością i nagrodą i mogą prowadzić do uczuć, takich jak szczęście lub relaks. Stąd, po wypiciu kieliszka wina, czujesz się rozluźniony i łatwiej jest ci nawiązywać kontakt z nowo poznanymi osobami. Jeżeli jednak przesadzisz z ilością alkoholu, uczuciom tym towarzyszą dodatkowe fizyczne objawy zatrucia i przyspieszenia krążenia, takie jak uderzenia gorąca, pocenie się i mdłości. W przypadkach silnego zatrucia dochodzi także do ostrego nieżytu żołądka czy zaników pamięci. Co powoduje kaca? Kac występuje po wypiciu zbyt dużej ilości alkoholu. Objawy mogą być nieprzyjemne i mogą się różnić w zależności od osoby. Wskazanie jednej konkretnej fizjologicznej przyczyny kaca jest trudne. Składa się na niego wiele czynników: Odwodnienie. Spożywanie alkoholu powoduje zwiększenie oddawania moczu, co prowadzi do utraty płynów. Może to prowadzić do bólu głowy, zmęczenia i wzmożonego pragnienia. Podrażnienie przewodu pokarmowego. Alkohol podrażnia błonę śluzową żołądka, prowadząc do mdłości i bólu brzucha. Zakłócenia rytmu snu. Picie często prowadzi do pogorszenia jakości snu, co może zwiększyć uczucie zmęczenia lub znużenia. O mocnej głowie do alkoholu, czyli od czego zależy tolerancja na alkohol? | Blog Proste obserwacje w życiu codziennym pokazują, że niektórym osobom wystarczy niewielka dawka alkoholu, by zaszumiało im w głowie, z kolei inni trzymają fason po nieporównywalnie większych ilościach wysokoprocentowych trunków. W towarzystwie bardzo często można usłyszeć ciekawostki i teorie, które mają na celu wyjaśnienie tajemnicy mniejszej bądź większej podatności na działanie alkoholu. Jak tłumaczy to nauka? W dzisiejszym artykule dokładnie omówimy czynniki, które wpływają na tolerancję alkoholową. Czym jest tolerancja na alkohol? Specjaliści terapii uzależnień wyróżniają kilka typów tolerancji na alkohol, my jednak skupiamy się jedynie na jednym z nich, a mianowicie – tolerancji metabolicznej. Jest to termin, który odnosi się do stopniowego zmniejszania oddziaływania na organizm tych samych dawek alkoholu, w miarę jego regularnego spożywania. W konsekwencji, przy częstym piciu alkoholu, potrzebne są coraz wyższe jego dawki, by osiągnąć pożądany stan. Podatność na alkohol zależy od płci, wieku i masy ciała Taka sama dawka alkoholu znacznie szybciej i mocniej wpłynie na kobietę. Dlaczego? Przede wszystkim organizm kobiety zawiera duże ilości estrogenów, które ułatwiają wchłanianie alkoholu. Dodatkowo, w żołądkach kobiet jest mniej rozkładającej etanol dehydrogenazy alkoholowej, przez co do ustroju wchłania się więcej czystego alkoholu. Ciało kobiety wyróżnia się też większą zawartością tkanki tłuszczowej, przez co spożyty alkohol rozkłada się w mniejszej objętości płynów, a więc osiąga wyższe stężenie. Większa wrażliwość na działanie wysokoprocentowych trunków dotyczy również osób starszych. Wraz z wiekiem maleje aktywność enzymów metabolizujących alkohol, przez co dłużej krąży on w ustroju. Nie bez znaczenia są także ewentualne choroby przewlekłe oraz przyjmowane przez seniorów lekarstwa. W przypadku wpływu masy ciała na tolerancję alkoholową, przyjęło się, że im większa masa ciała, tym mocniejsza głowa. Nie jest to do końca prawidłowe stwierdzenie. Większe znaczenie ma proporcja pomiędzy zawartością tkanki tłuszczowej a tkanki mięśniowej. Tkanka tłuszczowa, w przeciwieństwie do tkanki mięśniowej, zawiera relatywnie mało wody. Z uwagi na fakt, że alkohol rozpuszcza się w środowisku wodnym, osoby z dużą masą mięśniową będą mniej podatne na alkohol niż osoby o takiej samej masie ciała, lecz większym udziale tkanki tłuszczowej. Wpływ diety na metabolizm alkoholu Z pewnością każdy z nas wie, że picie alkoholu na pusty żołądek nie jest najlepszym pomysłem. Nie tylko sprzyja to mocniejszemu działaniu trunku, ale przede wszystkim uszkadza błonę śluzową żołądka. Zaskakujący jest jednak fakt, że podatność na alkohol może być modyfikowana przez codzienną dietę. Alkohol znacznie mocniej działa na osoby prowadzące dietę niskowęglowodanową czy wysokobiałkową, z kolei wysokie spożycie węglowodanów znacznie zwiększa tolerancję na alkohol, co ma to związek z gromadzeniem w mięśniach i wątrobie glikogenu, który wiąże spore ilości wody. Niska tolerancja na alkohol może być spowodowana kilkoma czynnikami Gorszy dzień, w którym podczas zakrapianego spotkania człowiek jest bardziej podatny na wpływ alkoholu, często jest wywołany przez zwykłe zmęczenie, osłabienie organizmu bądź brak posiłku. Niektóre osoby reagują jednak na etanol wyjątkowo źle. Zazwyczaj źródłem tego problemu jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, jednak niekiedy przyczyną może być defekt enzymu uczestniczącego w metabolizmie alkoholu. Czynniki genetyczne i alergia na alkohol Oddziaływanie alkoholu na organizm człowieka zależy w dużej mierze od aktywności enzymów, które go rozkładają. Niektóre osoby mogą naturalnie posiadać mniej aktywną dehydrogenazę alkoholową, co jest uwarunkowane genetycznie poprzez modyfikację genu aldh2. W takim przypadku nawet niewielkie dawki alkoholu powodują nieprzyjemne objawy w postaci zaczerwienienia twarzy czy mdłości. Mutacja genu aldh2 jest w Europie stosunkowo rzadka, jednak szacuje się, że dotyczy nawet 36% populacji Azji Wschodniej. Udowodniono, że ma ona wpływ na mniejszą zapadalność na chorobę alkoholową, jednak zwiększa ryzyko choroby Alzheimera i niektórych nowotworów. Za bardzo niską tolerancję na alkohol odpowiedzialna może być także alergia lub nadwrażliwość. Jest to bardzo złożone zagadnienie, ponieważ reakcja alergiczna najczęściej dotyczy obecnych w trunku związków pobocznych (na przykład glutenu), jednak skrajnie rzadko występuje uczulenie na czysty etanol. Alergię na alkohol należy podejrzewać w przypadku pojawienia się po jego spożyciu: wysypki skórnej; zaczerwienienia i łzawienia spojówek; obfitego, wodnistego kataru; kaszlu i duszności; przyspieszonego tętna; obniżonego ciśnienia tętniczego. Wysoka tolerancja na alkohol – pierwszy sygnał ostrzegawczy? Zdarzają Ci się epizody nadmiernego picia i zauważasz, że Twoja głowa jest coraz mocniejsza? Nie jest to bynajmniej powód do radości! Okazuje się, że narastająca tolerancja na alkohol często jest jednym z pierwszych objawów rozwijającej się choroby alkoholowej. Warto jednak wiedzieć, że nie każda uzależniona osoba jest mniej podatna na działanie etanolu. Tolerancja alkoholowa, w zależności od fazy choroby, może być skrajnie różna. Jak zmienia się tolerancja na alkohol w przebiegu choroby alkoholowej? W przebiegu choroby alkoholowej wyróżnia się cztery fazy. Już w pierwszej fazie wstępnej tolerancja na alkohol zaczyna stopniowo wzrastać. Jest to powód, dla którego osoby sięgają po coraz większe dawki alkoholu, by poczuć objawy upojenia. W skrajnych przypadkach, uzależnione osoby przekraczają śmiertelną dawkę alkoholu nawet kilkukrotnie! Nie oznacza to jednak, że obniża się równocześnie szkodliwe działanie etanolu na organizm. W końcowych fazach choroby alkoholowej obserwuje się zjawisko odwrotne – tolerancja zaczyna spadać, a chorej osobie wystarczy niewielka ilość trunku, by poczuć jego wyraźne działanie. Ma to związek zarówno z wyniszczeniem organizmu, jak i obniżoną aktywnością enzymów metabolizujących alkohol. Czy można szybko i skutecznie wyleczyć kaca? Niezależnie od tolerancji na alkohol, większe dawki ulubionych trunków mogą skutkować porannym kacem. Dolegliwość ta spowodowana jest toksycznym działaniem metabolitów alkoholu, z jednoczesnym odwodnieniem i wypłukaniem elektrolitów. Często polecane domowe sposoby na pozbycie się kaca zazwyczaj nie są zbyt pomocne. Potrzebujesz szybko stanąć na nogi? Odtrucie alkoholowe z użyciem kroplówek to prawdopodobnie jedyna skuteczna metoda leczenia kaca. KacDoktor – profesjonalne odtrucie alkoholowe w Warszawie Detoks alkoholowy polega na dożylnym podaniu kroplówek zawierających elektrolity, glukozę, a także inne wybrane substancje, w tym witaminy czy antyoksydanty. Podawane kroplówki nie tylko wypłukują resztki szkodliwych metabolitów alkoholu, ale również niwelują objawy kaca i sprzyjają regeneracji organizmu. Osoby korzystające z kroplówek odtruwających obserwują szybką poprawę samopoczucia, jeszcze w trakcie wykonywania wlewu. W przypadku własnego zdrowia, warto stawiać jedynie na sprawdzone i bezpieczne rozwiązania. W firmie KacDoktor pracują doświadczeni lekarze, ratownicy medyczni oraz pielęgniarki, dzięki czemu zyskujesz pewność, że wszystkie procedury medyczne są przeprowadzane z zachowaniem wszystkich zasad higieny i bezpieczeństwa. Oferujemy detoks alkoholowy na terenie Warszawy, całodobowo we wszystkie dni tygodnia – wystarczy zadzwonić bądź zostawić nam wiadomość poprzez formularz kontaktowy. Nasz specjalista dojedzie pod wskazany przez Ciebie adres już w 45 minut. Następny dzień po imprezie nie musi być zmarnowany – możesz wyleczyć kaca w niecałe 2 godziny i wrócić do ważnych dla Ciebie spraw! Jak alkohol działa na organizm? Skąd bierze się kac? [WYJAŚNIAMY] Alkohol zaczyna wchłaniać się już w ustach i w przełyku, dzięki wyściełającej je warstwie wrażliwej śluzówki. Największą jednak dawkę przyjmujemy do organizmu przez żołądek i jelito cienkie. Tam – mówiąc potocznie – wchodzi nam w krew. Naczynia krwionośne przekazują cząsteczki etanolu do układu krwionośnego i tą drogą alkohol trafia do wątroby. Kiedy my bawimy się coraz lepiej, rozluźniani kolejnymi drinkami w dobrym towarzystwie, wątroba rozpoczyna wytężoną pracę. Jej zadaniem jest zmetabolizować 98 proc. alkoholu. W trakcie tego procesu zachodzi reakcja chemiczna zamiany etanolu w aldehyd octowy. Substancja ta jest jednak o wiele bardziej szkodliwa od etanolu i to właśnie jej nadmiar nierzadko prowadzi do uszkodzeń wątroby. Dlatego u osób pijących dużo przez dłuższy czas bez przerwy może rozwinąć się marskość, prowadząca do nowotworu albo nawet martwicy tego narządu. Od sprawności wątroby zależy to, jak długo pozostaniemy pod wpływem alkoholu. Kiedy ona za wszelką cenę próbuje jak najszybciej pozbyć się go z organizmu, pozostałe narządy nie próżnują. Płuca wydalają nawet do 10 proc. spożytego alkoholu. Stąd bierze się nieprzyjemny oddech, który trudno zamaskować nawet wiele godzin po imprezie. Nerki intensywnie pompują krew, starając się odprowadzić etanol do moczu. Problem w tym, że w trakcie tej czynności zużywają dużo wody. Pozbycie się z organizmu alkoholu zawartego w 250 mililitrach wina (czyli szklance) wiąże się z utratą 500 mililitrów wody. Dlatego po mocno zakrapianym spotkaniu wstajemy na drugi dzień wyschnięci na wiór. Jeśli więc nie chcemy na drugi dzień cierpieć także z odwodnienia, należy pamiętać o regularnym nawadnianiu siebie między drinkami i o tym, że etanol będzie krążyć w naszych żyłach nawet przez kilkadziesiąt następnych godzin. Warto w tym czasie wspomóc swój organizm, ponieważ to dla niego wyjątkowo trudne kilkadziesiąt godzin. Ponieważ rozkład alkoholu to również proces pochłaniający sporą dawkę energii, nie można zapomnieć o dostarczaniu sobie kalorii. Praktycy twierdzą, że najlepiej sprawdzają się posiłki z dużą zawartością tłuszczu i węglowodanów. Jeśli zapomnimy o tak zwanej zakąsce, możemy doprowadzić do spadku poziomu cukru we krwi, co z kolei objawia się na przykład zawrotami głowy. A jeśli już jesteśmy przy głowie, zajrzyjmy do mózgu i zwróćmy uwagę na spustoszenia, jakie czyni w nim alkohol. Zaczyna się od lekkiego oszołomienia, kiedy etanol dociera z krwią do kory mózgowej. Podatne na jego działanie neurony „rozregulowują się”, a my zaczynamy odczuwać najpierw przyjemne rozluźnienie i jeśli nie odstawimy w porę szklanki, rozluźnienie przerodzi się w kłopoty z utrzymaniem równowagi i wyraźnym mówieniem. Pod wpływem alkoholu do przysadki mózgowej i podwzgórza trafia mniejsza dawka serotoniny, ważnego neuroprzekaźnika. Łatwo to rozpoznać, ponieważ braki w jej dostawach objawiają się nagłą wylewnością, odwagą, chęcią zawierania przyjaźni, a nierzadko skutkują nawet podejmowaniem ryzykownych zachowań, w tym także zachowań seksualnych. Kiedy z kolei osoba pod wpływem alkoholu zaczyna się zataczać, oznacza to, że etanol wziął w swoje władanie móżdżek imprezowicza, część mózgu odpowiedzialną za koordynację ruchów. Jeśli dodamy do tego wywołane przez alkohol kłopoty z prawidłową oceną sytuacji i własnych możliwości, może to doprowadzić do tragedii. Zwłaszcza jeśli po kilku głębszych nagle stwierdzimy, że przecież czujemy się trzeźwi – i usiądziemy za kierownicę. Ponieważ każda przyjemność ma swoją cenę, za przyjemność sprawianą sobie upojeniem alkoholowym również trzeba zapłacić. Tutaj cenę dyktuje aldehyd octowy, produkt rozpadu etanolu w wątrobie. Jest to substancja nawet 10 razy bardziej szkodliwa od alkoholu. To właśnie ona odpowiada za fatalne samopoczucie, jakie dopada nas dzień po imprezie. Poddany działaniu aldehydu octowego żołądek jest podrażniony, pojawiają się nudności i wymioty. Aldehyd octowy oddziałując na mózg, wywołuje z kolei ból głowy i nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne, jak intensywne światło czy niektóre dźwięki. Wszystkie te nieprzyjemne objawy można zamknąć w trzech literach. Kac. Na to już trudno cokolwiek poradzić. W pozbywaniu się aldehydu octowego pomaga uzupełnianie niedoborów wody w organizmie i sen. Warto bowiem pamiętać, że zdrowy organizm potrzebuje około godziny na zmetabolizowanie i wydalenie około 10 gramów czystego alkoholu. Po mocno zakrapianej imprezie warto mu dać co najmniej dobę na oczyszczenie się ze wszystkich trujących substancji i powrót do pełnej sprawności. Lubisz alkoholowe drinki lub wino? Uważaj na dziąsła Czym jest kac? – Alkohol a dzień później Kac – chyba większość z nas miała z nim do czynienia. Ból głowy, rozdrażnienie, mdłości. Co to? Kac! I rzucane zazwyczaj: „to był ostatni raz”. Jednak prędzej czy później znów nadarza się okazja do napicia się kilku drinków ze znajomymi, dlatego warto wiedzieć, jak skutecznie walczyć z kacem. Co to jest kac i jak się objawia? Tak zwany kac (z niemieckiego Katzenjammer) jest reakcją naszego organizmu na zbyt duże spożycie alkoholu i pojawia się zazwyczaj około 8 do 12 godzin po ostatnim spożyciu alkoholu. Jest efektem sposobu, w jaki nasz organizm metabolizuje składniki alkoholu – tylko niewielka jego część jest wydalana z moczem oraz poprzez drogi oddechowe. Większość jest metabolizowana w skomplikowany sposób w wątrobie, a poszczególne związki powstałe w wyniku tego procesu sprawiają, że pojawiają się u nas objawy kaca. Najczęściej występujące z nich to: ogólne zmęczenie, silny ból głowy oraz odwodnienie. Inne oznaki kaca, z jakimi możemy się spotkać, to między innymi wymioty lub mdłości, zawroty głowy, nadwrażliwość na dźwięki i światło. Odwodnienie jest jednym z najgroźniejszych dla naszego organizmu efektów spożycia alkoholu i powoduje większość nieprzyjemnych dla nas objawów kaca. To, czy w ogóle pojawi się u nas kac, ile trwa kac u każdego z nas oraz objawy, jakie mu będą towarzyszyć, zależy od bardzo wielu czynników. Przede wszystkim od sposobu funkcjonowania konkretnego organizmu, ale też od ilości i rodzaju spożytych trunków, a także tego czy i ile zjedliśmy i wypiliśmy innych płynów podczas spożywania alkoholu. Czym leczyć kaca? Kac po alkoholu jest tak często spotykany, że powstała ogromna liczba sposobów na radzenie sobie z nim. Jedne są skuteczniejsze, inne mniej, a niektóre domowe sposoby na kaca mogą być wręcz szkodliwe. Warto więc wiedzieć, jak bezpiecznie walczyć, jeśli pojawią się u nas przykre dolegliwości. Zawroty głowy po alkoholu mogą wręcz stanowić zagrożenie, a i inne objawy, takie jak: mdłości, rozdrażnienie czy ból głowy również nie należą do przyjemnych. Mała czarna czy klin? Popularną metodą jest wypicie „klina”, czyli kolejnej porcji alkoholu. To najgorsze z możliwych rozwiązań, ponieważ w ten sposób przedłużamy jedynie jego obecność w organizmie. Potęgujemy również odwodnienie po alkoholu, którego efektami są uciążliwy ból głowy oraz wzmożone pragnienie. Wbrew powszechnej opinii również wypicie kawy nie jest wówczas dobrym pomysłem. Tak jak i inne napoje z kofeiną, daje ona jedynie złudzenie lepszego samopoczucia, przez co możemy zdecydowanie za wcześnie odnieść wrażenie, że pozbyliśmy się już alkoholu z organizmu. Wylecz się: witamina C a alkohol, mikroelementy i glukoza Witamina C jest silnym antyoksydantem, jej zadaniem w naszym ciele jest na przykład usuwanie toksyn z organizmu. Rola, jaką odgrywa w usuwaniu szkodliwych substancji, sprawia, że pomaga w walce z kacem. Istotne jest to, że alkohol wypłukuje witaminę C, dlatego jeśli wiemy, że będziemy spożywać trunek, to warto już wcześniej dostarczyć do organizmu jej większe dawki. Najlepszym rozwiązaniem jest zjedzenie jej w naturalnej postaci: soków z owoców cytrusowych, papryki, kapusty czy pomidora. Ten ostatni jest idealnym rozwiązaniem także dzień po piciu alkoholu, ponieważ elektrolity na kaca są skutecznym sposobem, a pomidor zawiera sporą dawkę potasu i magnezu. Odwodnienie po spożyciu alkoholu powoduje właśnie wypłukanie z organizmu elektrolitów, więc, oprócz zjedzenia pomidora lub napicia się soku z niego, dobrym sposobem na walkę z kacem jest szybkie ich uzupełnienie. Pijąc, tracimy także duże ilości glukozy, która jest zużywana podczas metabolizowania alkoholu. Jest ona istotnym źródłem energii – z tego powodu na kacu czujemy ogólne osłabienie, może wzrosnąć nam ciśnienie, pojawić się drżenie rąk oraz zawroty głowy. Walcząc z kacem, należy sięgać po sprawdzone i bezpieczne, potwierdzone badaniami medycznymi sposoby. Dlatego duże dawki elektrolitów są doskonałym sposobem w tych zmaganiach, tak samo dobrze sprawdza się glukoza na kaca. Ile ich dostarczyć do organizmu? Niestety, trudno to jednoznacznie określić, ponieważ, jak to już zostało nadmienione, bardzo dużo zależy od konkretnego przypadku danej osoby. Mimo, iż najczęściej nie mamy na to ochoty, to w poranek po spożyciu alkoholu istotne jest, aby zjeść zbilansowany posiłek – idealnie, jeśli pojawią się w nim wymienione powyżej warzywa lub soki z owoców. I jak to zwykle bywa: najlepszym lekarstwem jest czas – kac zniknie w 8 do 24 godzin. Pij z głową! Sporadyczne wypicie większej ilości nie spowoduje spustoszenia w organizmie. Jednak ważne, aby pić odpowiedzialnie, w rozsądnych ilościach. Jeśli pojawi się kac, to walczmy z nim w bezpieczny sposób. Pamiętajmy o jak najszybszym uzupełnieniu braków w organizmie, które spowodował alkohol, a jeżeli wsiadamy za kierownicę samochodu, to róbmy to dopiero wówczas, kiedy znów czujemy się doskonale i mamy 100% pewności, że w krwi nie pozostał już ślad po spożyciu alkoholu.